Verslagen van activiteiten

Verslagen > Hundertwasser, 1928 – 2000: artiest en architect, geniaal of gek?  18-04-2018

Hundertwasser, 1928 – 2000: artiest en architect, geniaal of gek?  18-04-2018

Op 18 april 2018 presenteerde architect-in-ruste Jos Kooren een lezing over kunstenaar en architect Friedensreich Hundertwasser. De opbrengst van deze lezing was bestemd voor de stichting “Onderwijs voor India” (zie www.onderwijsvoorindia.nl).

Deze lezing trok maar liefst 32 belangstellenden.

 

 

 

 

 

 

 


Levensloop

Op 15 december 1928 werd Friedensreich Hundertwasser als Friedrich Stowasser geboren in Wenen. Al vroeg was hij geïnteresseerd in het tekenen en schilderen. Opvallend was toen al zijn zeer aparte kleurgebruik. Zijn studie aan de Academie brak hij al na vier maanden af om zich voortaan aan de scheppende kunst te wijden.

Ter inspiratie maakte hij vele reizen. Zo ging hij naar Italië, waar hij onder de indruk kwam van het werken met keramiek en mozaïek. Uit Noord-Afrika nam hij het aparte kleurgebruik mee. Op een van die reizen ontmoette hij de Franse schilder René Brô; zij werden vrienden voor het leven. Samen vervaardigden zij een aantal forse muurschilderingen (3 x 1 ½ meter groot). Brô verzorgde de lijntekening en Hundertwasser kleurde deze in. Het merendeel van deze werken is helaas onder de sloophamer terechtgekomen.

 

Werk

Hundertwasser werd beïnvloed door het werk van onder anderen Gustav Klimt, Antonio Gaudi, Egon Schiele en Paul Klee. Hij was een zeer productief kunstenaar met een bijzonder en herkenbaar kleurgebruik, die riant van zijn kunst kon rondkomen.

Een tijd lang hield hij zich bezig met het vervaardigen van litho’s, steendrukken, lino’s, zeefdrukken e.d. Hij ging zelfs zo ver dat hij van bepaalde voorstellingen een serie van 10.000 afdrukken vervaardigde, die allemaal verschillend van kleur waren.

Na 1953 ging hij meer experimenteren met texturen, materialen en pigmenten. Zijn werk werd abstracter van aard. Hij was zijn tijd ver vooruit door toen al aandacht te schenken aan de kringloop van materialen.

Hij streefde ernaar de verbinding tussen de stad en de natuur zichtbaar te maken. Zijn oeuvre kenmerkt zich door het gebruik van natuurlijke vormen voor zoals spiralen en water.

Hundertwasser was een tegenstander van de rechthoekige rationaliteit waarin het leven gedwongen wordt en de rechte lijnen in de architectuur. Met zijn kunstwerken wilde hij aan de beschouwer een gevoel van ontroering en verbazing ontlokken.

Vanaf 1972 deed hij regelmatig “genezingsvoorstellen” voor flats en ander architectonisch werk. In het TV programma “Wünsch dir was” uit 1972 kreeg hij de kans de huizen van drie gezinnen te verbouwen met raamplicht en boomplicht (deze begrippen worden hieronder nader toegelicht). Dit werd niet bepaald met gejuich ontvangen.

Het zou tot de tachtiger jaren duren voordat hij zijn theorieën in de praktijk kon brengen. Hundertwasser: “ Het bouwproces begint pas wanneer het gebouw wordt bewoond. Zoals een sloppenwijk ontstaat, zo zou iedereen zijn eigen architectuur moeten maken.” Dit verwijst naar zijn Schimmeltheorie met als voorbeeld de spontane groei van de favela’s (sloppenwijken) in Brazilië.

 

Architectuur

Een belangrijk kenmerk van Hundertwasser’s architectuur is zijn opvallende kleurgebruik. Hij hield zich niet aan de wetten van de gangbare architectuur. Wel maakte hij gebruik van natuurlijke vormen als water, spiralen, ramen; technieken als het plaatsen van kolommen en tegelwerk. Hiermee sloot hij aan bij de ideeën van Frank Lloyd Wright (Scottsdale) en Art Noveau uit de dertiger jaren. Enkele voorbeelden: een spiraalhuis of een spleetogenhuis en uientorens (de ui als symbool van rijkdom, geluk en vruchtbaarheid. De rechte lijn beschouwde hij als goddeloos.

Enkele van de praktische ideeën van Hundertwasser waren:

De boomhuurder: een vanuit een binnenbalkon naar buiten groeiende boom die in de zomer schaduw geeft en de lucht zuivert, en in de winter het licht gewoon doorlaat.

Zuivering van het afvalwater van een gebouw door bakken met waterzuiverende planten die aan de gevel hangen.

Het raamrecht of vensterrecht: het recht van huurders om hun raam naar eigen smaak te veranderen.

De oogsnede: halfondergrondse gebouwen die eruitzien alsof het aardoppervlak een biljartlaken is waarin een snede is gemaakt en dan aan één zijde is opgetild. De zichtbare gevel is oogvormig. Hundertwasser heeft dit idee toegepast bij zijn ontwerp van het kuuroord Bad Blumau.

Zijn architectuurfilosofie stelde de mens centraal en beschreef de vijf huiden van de mens:

1. de menselijke huid, 2. de kleding, 3. het huis, 4. sociale omgeving en identiteit, 5. wereld en milieu. Zie voor een uitgebreide uitleg http://www.hundertwasser.com/skin (Engels- of Duitstalig)

 

Waar te zien

In Wenen is nog veel van zijn ontwerpen te zien, zoals het Hundertwasserhaus (een naar zijn idee aangepast appartementencomplex) en de omgebouwde fabriek van Thonet-meubelen, thans bekend als het KunstHausWien. Bij het ontwerpen van het Hundertwasserhaus ontkwam hij overigens niet aan het plaatsen van rechte ramen te plaatsen, die hij wel op onregelmatige wijze heeft laten plaatsen.

Enkele van de vele projecten waar hij aan was verbonden:

- een woningbouwproject in Plochingen bij Stuttgart;

- St. Barbarakerk in Bärnbach (Oostenrijk);

Op verschillende plekken in Oostenrijk, Zwitserland en Duitsland is zijn werk te zien.

 

Waar te zien in Nederland

- Ronald McDonald Kindervallei (2007) in Houthem Sint Gerlach is het enige gerealiseerde gebouw van Hundertwasser in Nederland.

- Naar verwachting wordt in 2020 een Hundertwasser-activiteitencentrum gerealiseerd op het terrein van woon- en werkgemeenschap Swetterhage in Zoeterwoude-Dorp

 

Annemarie Broek

Met dank aan Wikipedia

(c) Nivon afd. Beverwijk

 

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

 

 

Powered by CMSimple | Template: ge-webdesign.de | Login

nach oben