Bezoek aan Teylers Museum te Haarlem

Op zondag 26 januari brachten we een bezoek aan Nederlands oudste museum, het Teylers Museum in Haarlem. Het is een museum voor wetenschap en kunst, dat in 1778 gesticht werd als boek- en konstzael: een openbare gelegenheid voor kunst en wetenschap.
Het museum is genoemd naar Pieter Teyler van der Hulst (1702-1778), een rijke Haarlemse laken- en zijdefabrikant, die zich later in het bankwezen bekwaamde. Hij had onder invloed van de Verlichting een passie ontwikkeld voor kunst en wetenschap. Zijn collectie en vermogen liet hij na aan de Teylers Stichting.
Het bezoek begon in de Tuinzaal met een heerlijke kop koffie. Onze gids, Frank van den Berg, was ook al aanwezig, zodat we aansluitend met de rondleiding konden beginnen. Omdat het erg druk was in het museum met vele rondleidingen en demonstraties, kregen wij de zalen in omgekeerde volgorde aangeboden.


Tweede schilderijenzaal
Als eerste brachten wij een bezoek aan de Tweede Schilderijenzaal, die in 1893 geopend werd en is ingericht naar de mode van die tijd. Iedereen mocht (en mag nog steeds) hier nog steeds in alle rust van de prachtige schilderijen genieten. Hier vind je werken van o.a. Isaac Israëls en Jacobus van Looy.


Eerste schilderijenzaal
Daarna liepen we door naar de Eerste Schilderijenzaal uit 1839, de eerste zaal in Nederland die eigentijdse schilderkunst tentoonstelde. Ook deze is ingericht in de stijl van die tijd, wat verklaart waarom de wanden zo propvol schilderijen hangen. Hier zijn onder meer Cornelis Lieste (met dank aan de BankGiroLoterij), Andreas Schelfhout en Jan Weissenbruch vertegenwoordigd.
Op de grote tafels in het midden van deze zaal heb je als bezoeker de mogelijkheid tekeningen van bijvoorbeeld Michelangelo en Rafaël van dichtbij te bekijken. Althans: kopieën daarvan. Heel verrassend en niet minder indrukwekkend.

Ovale zaal
De Ovale Zaal is het oorspronkelijke begin van het museum, dat gebouwd werd in de achtertuin van Pieter Teyler’s huis. Hij dateert uit 1784 en was het eerste museum in Nederland dat open was voor het publiek.
Oorspronkelijk werden hier natuurkundige experimenten vertoond. In het midden van deze zaal stond een grote tafel met o.a. tekeningen en prenten. Thans is het een vitrine met de beroemde mineralenverzameling. In de andere vitrine is het topje van de Mont Blanc te zien, die als trofee van een wetenschappelijke expeditie was meegenomen.
Allerlei instrumenten voor natuurkundig onderzoek staan opgesteld in vitrines aan de zijkant van de zaal.


Spaarnevleugel
Deze werd in 1885 geopend en omvatte de Instrumentenzaal, de Eerste en Tweede Fossielenzaal evenals de nieuwe entreehal aan de kant van het Spaarne. Dit is nog steeds de officiële ingang van het museum. Toen het 'Nieuwe Museum' zoals deze Spaarnevleugel al snel werd genoemd, in 1885 open ging was het voorzien van de meest geavanceerde verwarming: vloerverwarming. Deze is nog steeds intact en in gebruik. De ijzeren roosters zijn opgebouwd uit prachtige motieven en vormen een bron van inspiratie voor kunstenaars en bezoekers.

De Instrumentenzaal omvat een mooie collectie in die tijd gebruikte fysische meetinstrumenten zoals de elektriseermachine, de Leidse
flessen en het twaalftoonsorgeltje van Fokker. In de Eerste en Tweede Fossielenzaal kun je vele fossielen en fossieldelen vinden, zoals de Oervogel, de Zondvloedmens en de kaak van een Mosasaurus.
Bij dit punt aangekomen nam onze gids Frank afscheid van ons. Het was een bijzonder interessante en uitgebreide rondleiding geworden. Dank aan Frank!
Dan werd het weer tijd voor een opkikker in de vorm van nog een kop koffie of een lekker drankje al dan niet met een punt appeltaart van het Appeltaartinperium. De diehards vervolgden hun route met een bezoek aan één of meer van de overgeslagen kabinetten. Veel interesse was er ook voor de mooie en uitgebreide museumwinkel waar tal van leuke en mooie spullen te koop waren.
Het was een leuk en interessant bezoek aan dit bijzondere museum, dat weer eens ouderwets volgeboekt was, hoewel Erna en Peter door ziekte node gemist werden. Dank ook aan Elvera, die dit bezoek tot in de puntjes voorbereidde.
Annemarie Broek

Naar FOTOSERIE
Naar STARTpagina



...